تنبلى، از زیر کار در رفتن، بى نظمى، بها ندادن به مقرارت و قوانین مدنى ، دروغ گفتن، مصرف گرایى و استقبال از کالاهاى خارجى دغلبازى (اصطلاحا" زرنگى) و مانند این‏ها  در کنار استعمار و استبداد، تهاجم فرهنگى و نظامی بیگانگان، سوء مدیریت ، جنگ روانی، حاکمان نالایق و فاسد، موقعیت استراتژیکی، عوامل جغرافیایی، پول نفت و ...  دست به دست هم دادند تا مایه عقب ماندگی ایران گردند.